Deegaanka Canfarta oo galay Xaalad Jaho-wareer iyo Qalalaase Siyaasadeed

Deegaanka Canfarta oo galay Xaalad Jaho-wareer iyo Qalalaase Siyaasadeed

Wararka ku soo dhacaya Warbaahinta Daljir (Daljir Media) ayaa sheegaya in Deegaanka Canfartu uu galay Jaho-wareer iyo Qalalaase Siyaasadeed oo aan la saadaalin Karin halkuu biyo-dhigan. Maamulka Canfarta ayaa u kala jabay laba garab uuna ka dhexeeyo dagaal-xun. Garab waxaa hogaaminaya Madadaxweeynaha Xaaji Awal Arba Garabka kalena waxaa hogaaminayo Xaaji Gaddo Hamolo oo ah Madaxa Xagiiska Nabadgalyada ee Deegaanka Canfarta. Xaaji Awal Arba iyo Xaaji Gaddo Hamolo ayaa Qaraabo ah waxayna ka soo jeedaan Gobolka Wallo (Deegaanka Axmaarada), oo ay wax ku barteen, waxayna leeyihiin dhaqanka Axmaarada. Xaaji Awal Arba iyo Xaaji Gaddo Hamolo ayaa horay ula soo shaqeeyay Nidaamkii Tigreega (TPLF/EPRDF) waxayna xilalka ugu sarreeeya ka soo qabteen Deegaanka Canfarta.

Muddo laga joogo laba todobaad waxaa Aratariya u gudbay 200 Askari oo kamid ah Malayshiyaadka Gaarka ah ee Deegaanka Canfarta waxaana lagu sheegay inay ahaayeen Ciidan aad u tababaran, loona diyaariyay inay Dagaal ku qaadaan Aratariya.

Axaddii la soo dhaafay (20 July 2025) waxaa dhanka Aratariya u baxsaday 23 Askari oo ah kamid ah Ciidamada Gaarka ah ee Deegaanka Canfarta waxaana hogaaminayay Jaamac Axmed oo kamid ah Madaxda Ciidamada Gaarka ah ee Deegaanka Canfarta. Shacabka Canfarta, gaarbahaan Dhalinyarada, ayaa saluugsan qaabka uu Maamulka Oromadu u adeegsanayo Maamulka Deegaanka Canfarta. Waxgaradka Canfartu wuxuu u arkaa Maamulka Oromadu (Abiye Axmed) uu u adeegsaday Deegaanka Canfarta dagaalladda & colaadaha Bulshooyinka ay xuduudaha wanaagsan (Soomaalida & Tigreega) iyo Wadamada dariska ah (Aratariya iyo Jabuuti), waxaana bilowday kulamo lagaga tashanayo wixii laga yeeli lahaa. Walow aanu jirin Go’aan loo soo bandhigay Shacabka, hadana waxaa muuqatay in Canfartu u socoto dhanka Aratariya, arinkaas oo dhabar-jab ku ah Maamulka Abiye Axmed

Hadana 6 xabsi oo ku yaalla Deegaanka Canfarta waxaa ku xidhan dhalinyaro badan oo looga shakiyay inay u socdeen Aratariya.

Garabka Xaaji Gaddo Hamolo waxay sheegayaan in Xaaji Gaddo Hamolo loo magacaabayo jagada Madadaxweynaha Deegaanka, sidaana uu ku yahay Madaxweynaha Deegaanka. Wasiirka Gaashaandhigga Caasha Maxamad Yaasiin ayaa ayaduna Khilaafka kaga jirta sedex meelood: ayadoo ah Qofka uu Abiye Axmed soo mariyo amarradiisa ku wajahan Canfarta, Xaaji Awal Arba iyo Xaaji Gaddo Hamolo oo ku loolamaya kasbashadeeda, iyo Ciidamada u baxsaday Aratariya ooy ku jiraan kuwo ay isku Jiffo hoose yihiin. Ciidamada u baxsaday Aratariya ayaa horay u sii qaaray xogo muhiim ah oo ku saabsan Qorshaha Itoobiya ee kuwajahan Aratariya iyo Badda Cas, waana xogo muhiim u ah Aratariya oo aad u raadinaysay. Sidaa darteed Caasha Maxamed Yaasiin waxaa ku gudan far far baa ku godan waxaana la filayaa inaynan ka dambaynin Xaaji Awal Arba.

Waxyaabaha ka socda Deegaanka Canfarta oo uu kamid yahay Khilaafka Maamulka waxaa gun-dhig u ah Musuqa iyo Boobka hantida Deegaanka. Xaaji Gaddo Hamolo waxaa lagu haystaa inuu lacagtii dagaalka ku iibsaday Huteel ku yaalla Bole oo u dhow Garoonka Diyaaradaha ee Ardisababa iyo inuu isdaba-mariyay Dhaqaalaha ka soo baxday Cusbada iyo Dahabka Deegaanka. Garabka Xaaji Gaddo Hamolo ayaa ayaguna dhankooda ku eedeeyay Xaaji Awal Arba inuusan u hogaansanayn Dowladda Dhexe iyo Maamulka Oromada ee Abiye Axmed. Halka Caasha Maxamed Yaasiin lagu eedeeynayo inay Dhulka Soomaalida laga barakiciyay ee Galbeedka Sitti ay shuraako kula gashay Maal-qabeenno u dhashay Imaaraadka Carabta, wax base aynan ka qabanin afartii sano ee la soo dhaafay.

Dadka qaarkood ayaa aaminsan in Deegaanka Canfartu ku dhacay habaarkii dumiga ay u gaysteen Walaalahooda Soomaalida, waxaan jira hadallo ka imanaya Waxgaradka Canfarta qaarkood oo ku baaqaya in sida kaliya ee Canfartu ku badbaadi karto uu yahay Canfarta oo xidhiidh wanaagsan la samaysata Soomaalida.

Hadaba waxyaabaha ka socda Deegaanka Canfarta ayaa ah kuwo sii murginaya Xaaladaha Itoobiya iyo Colaadda iyo Cadaawadda u dhaxaysa Itoobiya iyo Aratariya. Dhaqaalaha Dowladda ee Deegaanka Canfarta ayaa ah kuwo aan helin Mushaar iyo Daryeel midnaba, waxayna arrinkan kala simanyihiin ama la wanaagsan deegaanada kale ee Dalka marka laga reebo Deegaanka Soomaalida iyo Ardisababa oo ah kuwa kaliya ee bixiya Mushaarka shaqaalaha.

> Daljir Media